Coronacrisis stimuleert samenwerking

Coronacrisis stimuleert samenwerking

De noodzaak om vanwege de coronacrsis online kerkdiensten te houden heeft de samenwerking tussen kerken gestimuleerd. Her en der verzorgen plaatselijke gemeenten hun online diensten samen: soms binnen hetzelfde kerkverband, zoals in de GKv, waar de gemeenten in Den Haag, Voorburg en Bodegraven samenwerken in online diensten, maar ook over de grenzen van het eigen kerkverband heen.

In Alkmaar, Barendrecht, Dalfsen, Hardinxveld-Giessendam, Leidsche Rijn, Nieuwegein, Oegstgeest en Sliedrecht beleggen GKv en NGK sinds het begin van de crisis alle online diensten samen. In Zoetermeer geldt hetzelfde voor Het Kompas (GKv) en De Lichtzijde (CGK/NGK) en in Middelburg voor de Kruiskerk (GKv) en Gasthuiskerk (CGK). In Amsterdam hebben de Amstelkerk (CGK), Oosterparkkerk (GKv) en Weteringkerk (NGK) gezamenlijke online diensten. In Dronten geldt dat voor de twee GKv-gemeenten, de CGK en de NGK. In Haarlem/Heemstede doen de Fonteinkerk (GKv), Petrakerk (NGK) en Wilhelminakerk (NGK) de diensten samen; aan de gezamenlijke Paasviering deed ook de Pelgrimkerk in Haarlem mee. In Den Ham zijn de online diensten een coproductie van de Hervormde Gemeente, Gereformeerde Kerk en GKv. In Eindhoven ten slotte werken CGK, NGK en GKv sowieso al veel samen, en dat gebeurt nu ook in de vorm van gezamenlijke internetdiensten.

In het grensgebied van Noord- en Zuid-Holland is een bijzondere samenwerking tot stand gekomen. Elke zondagmorgen wordt een kerkdienst-zonder-kerkgangers via You Tube uitgezonden voor leden van het Lichtbaken (NGK Rijsenhout), De Verbinding (NGK Alphen a/d Rijn), De Graankorrel (CGK Hoofddorp), Het Kruispunt (GKv Alphen a/d Rijn) en de Lijnbaankerk (CGK Aalsmeer). Afwisselend gaan de predikanten van deze gemeenten in de diensten voor.

Achter de schermen…

Achter de schermen…

Het meeste kerkenwerk speelt zich momenteel achter schermen af, ook dat van synode (GKv), landelijke vergadering (NGK) en diverse werkgroepen en commissies. Dat betekent dus dat het niet stilligt, maar dat het zich wel wat aan de waarneming onttrekt. De beide moderamina en twee met het oog op de hereniging belangrijke commissies/werkgroepen geven een kijkje áchter de schermen.

Synode (GKv)

De synode zal voor de zomervakantie niet meer fysiek vergaderen. Na de zomer zal dat hopelijk voorzichtig weer mogelijk zijn. Diverse synodecommissies en het moderamen werken daar naartoe.

In de herfst zal naar verwachting het grootste deel van de synodeagenda worden afgewerkt. Maar we moeten er van uit gaan dat de synode van Goes een dubbel jaartal achter haar naam krijgt; bij alles wat gepland staat en wordt, moeten we een slag om de arm houden. Het is nog niet duidelijk hoeveel ruimte er komt voor synodevergaderingen. Maar de synode is klaar voor versoepeling van de coronamaatregelen!

Er zijn vergaderdata gepland voor de herfst van 2020. De bedoeling is dat dan onder andere besluiten worden genomen over vrouwelijke ambtsdragers en over de voortgaande hereniging van GKv en NGK.

De beide moderamina. De foto is genomen op 11 februari.

Landelijke vergadering (NGK)

Met de landelijke vergadering (NGK) gaat het niet veel anders. Veel werk is uitgesteld en ligt momenteel vrijwel stil. Begin maart is nog gewerkt aan een voorstel van de beide moderamina om een aantal zaken die op de gezamenlijke agenda stonden digitaal af te handelen, maar afgevaardigden gaven aan dat hun hoofd daar nu even niet naar staat.  Zeer begrijpelijk, als we nu zien hoeveel vragen er ook op de lokale kerken afkomen, waar veel denkwerk en aandacht voor nodig is. We hopen in het najaar binnen de dan geldende richtlijnen weer aan de slag te kunnen.

In de tussentijd komt het moderamen wel digitaal bij elkaar, meestal samen met het moderamen van de GKv, een enkele keer apart.  Dat lukt aardig. Samen Bijbellezen, bidden  en overleggen kan gewoon doorgaan, alleen het samen zingen schiet er zo bij in!

Een onderwerp dat niet tot het najaar kon wachten waren de gesprekken met de mensen van de Theologische Universiteit, omdat zij hun begroting voor 2021 moeten gaan opstellen. Over dat dossier is aan de afgevaardigden gevraagd digitaal te reageren. Zo zoeken we wegen om zo goed en zo kwaad als het gaat het werk door te laten gaan.

Werkgroep toekomstige kerkorde

In 2019 verscheen een eerste concept voor de nieuwe kerkorde van GKv en NGK gezamenlijk. De vele reacties daarop waren zeer welkom, want daardoor wordt de kerkorde steeds meer een document van de kerken.

Inmiddels is er een tweede concept in voorbereiding, dat zal worden aangeboden aan de generale synode van de GKv en de landelijke vergadering van de NGK. Momenteel wordt er hard gewerkt aan de toelichting. Die is nodig, want de kerkorde maakt veel discussie los. Over de plaats van de belijdenis, over het nut van kerkelijke regelingen, over de rechtspositie van predikanten, en nog veel meer.

De werkgroep wil daarvoor niet slechts een document aanleveren, maar ook de argumentatie die eraan ten grondslag ligt. In de loop van de zomer hopen we alles te kunnen publiceren.

Commissie strategie en financiën

Nu de synode en landelijke vergadering daadwerkelijk besloten hebben dat de GKv en de NGK doorgaan op weg naar hereniging, is de tijd aangebroken om heel concreet na te gaan wat dat allemaal met zich meebrengt: wat leeft er in de kerken aan inzichten en verlangens met betrekking tot de herenigde kerkgemeenschap, en wat betekent dit voor de gewenste missie, inhoud en omvang, ook financieel, van het landelijk kerkenwerk? Om deze vragen te beantwoorden is in opdracht van de synode en de landelijke vergadering een commissie aan het werk gegaan, die de naam ‘commissie strategie en financiën’ heeft gekregen. De bedoeling is dat zij uiterlijk op 1 september 2020 met een advies te komt.

Er zijn in NGK en GKv tal van landelijke instellingen actief die zich richten op ondersteuning van de plaatselijke kerken. De commissie wil, samen met een heel aantal plaatselijke kerken, nadenken over de visie van de kerken op de nabije toekomst en over de vraag hoe de landelijke instellingen plaatselijke kerken kunnen ondersteunen. Inmiddels zijn er al concrete initiatieven genomen om organisaties die zich met onderwijs en toerusting bezighouden steeds meer samen te laten werken en op termijn samen te laten gaan. De commissie gaat ook in kaart brengen welke financiële middelen daarmee gemoeid zijn en hoe haalbaar de ambities zijn.

Plan voor fusie landelijke instellingen

Plan voor fusie landelijke instellingen

Drie landelijke instellingen van GKv en NGK op het gebied van dienstverlening aan gemeenten zijn van plan om te gaan fuseren. Dat blijkt uit een intentieverklaring van de besturen van het Praktijkcentrum (GKv), Diaconaal Steunpunt en Missionair Steunpunt (GKv/NGK) en de Nederlands Gereformeerde Toerusting (NGK). Ze willen met het oog op de hereniging van GKv en NGK opgaan in één dienstenorganisatie die de kerken ‘via duidelijk herkenbare en eenvoudig bereikbare steunpunten’ dient op het gebied van toerusting, advisering, begeleiding en coaching.

De nieuwe organisatie zal zich concentreren op vier werkvelden: Groeien in geloof, leidinggeven en veranderingsprocessen, diaconaal-missionaire presentie en jeugdwerk. De initiatiefnemers zien ook voor andere deputaatschappen en commissies uit beide kerken mogelijkheden om bij dit fusieproces aan te haken.

Synode en lv: voorlopig digitaal

Synode en lv: voorlopig digitaal

Ook voor de generale synode (GKv) en de landelijke vergadering (NGK) ziet de komende periode er vanwege de coronacrisis ineens heel anders uit. De gezamenlijke vergaderingen die gepland stonden voor 21 maart en 4 april zijn sowieso afgelast. Hoe het daarna verder gaat, is nog onzeker

Clusters

Voor 21 maart, 4 en 18 april stonden zogeheten clusterbesprekingen gepland. Alle afgevaardigden zijn verdeeld over drie clusters (A, B en C) van ongeveer 25 personen. Elk cluster gaat een aantal onderwerpen bespreken aan de hand van rapporten van deputaatschappen en commissies. Cluster A gaat over dovenpastoraat, archiefbeleid, Evangelie & moslims, predikantszaken en de organisatie tussen twee synodes in; cluster B bespreekt de rapporten en voorstellen over de Theologische Universiteit, studiefinanciering, ondersteuning van gemeenten via Praktijkcentrum en NGT, de contacten met de overheid en het Meldpunt misbruik; cluster C houdt zich bezig met geestelijke verzorgers in de krijgsmacht, de gezondheidszorg en bij justitie, de contacten met andere kerken in Nederland, liturgie en erediensten en financiële ondersteuning van missionaire projecten en noodlijdende gemeenten.
Het is de bedoeling dat de drie clusters concrete voorstellen voor plenaire vergaderingen op 16 en 29 mei vergaand voorbereiden, zodat de plenaire bespreking door alle afgevaardigden kort kan duren.

Digitaal

In plaats van de geplande clustervergaderingen van 21 maart en 4 april gaat er de komende weken digitaal vergaderd worden: alle afgevaardigden leveren hun bijdrage over de rapporten en voorstellen in de eerste ‘besprekingsronde’ per cluster en per thema digitaal aan. In dezelfde digitale omgeving kunnen de deputaatschappen en commissies vervolgens op een vergelijkbare manier reageren. Over hoe het na deze eerste ‘besprekingsronde’ verder gaat, wordt nog nagedacht.

 

Financieel perspectief

Financieel perspectief

Een belangrijk onderwerp op de gezamenlijke vergadering van generale synode en landelijke vergadering op 7 maart jl. was het financiële perspectief van de nieuwe kerkgemeenschap waar GKv en NGK naartoe op weg zijn. Dat ziet er niet goed uit, bleek uit diverse presentaties. Op dit moment is de financiële situatie weliswaar gezond, maar vanaf 2023 dreigen grote tekorten in het landelijke kerkenwerk. De belangrijkste oorzaak daarvan is de verwachte daling van het ledental van de GKv, waardoor er via het quotum (de afdracht per kerklid voor landelijk werk) minder geld binnenkomt. Het is code oranje, aldus voorzitter Aike Kamsteeg van de financiële synodecommissie. Een forse verhoging van het quotum dat nu in de GKv geldt zou dat een eind kunnen oplossen, maar daar lijkt weinig animo voor, ook al omdat het GKv-quotum nu al beduidend hoger is dan het NGK-quotum. Er klonken ook relativerende geluiden: wat voor het landelijke werk in de kerk moet worden opgebracht, is maar vijf procent van de begroting van plaatselijke gemeenten. ‘Daar zit dus best rek in’, aldus LV-afgevaardigde Ben Vreugdenhil.

Niettemin: er moeten vanwege de financiële vooruitzichten keuzes worden gemaakt in het landelijke kerkenwerk en dat moet vooral op inhoud gebeuren, was de teneur van de vergadering: Wat voor kerk willen wij zijn? En waar moeten de prioriteiten in het landelijke werk liggen?

Een commissie strategie en financiën gaat die keuzes voorbereiden en komt begin september met voorstellen naar de synode en de landelijke vergadering.

 

‘Het spijt ons’

‘Het spijt ons’

Wat in 1967 door de synode van Amersfoort-West gedaan en besloten is, had nooit mogen gebeuren; twee TU-docenten die ten gevolge daarvan ontslagen werden, hadden nooit ontslagen mogen worden. Dat zijn twee ingrijpende besluiten die de synode op 6 maart jl. genomen heeft. Over beide zaken betuigde de synode van de GKv spijt.

Deputaten kerkelijke eenheid hadden een aanvullend rapport geschreven, waarin ze aan de synode voorstelden om afstand te nemen van en spijt te betuigen over het dubbelbesluit uit 1967. Met dat dubbelbesluit wordt gedoeld op het besluit om (1) een aantal passages uit de Open brief aan de Tehuisgemeente in Groningen te veroordelen, en (2) een van haar ondertekenaars niet te ontvangen als lid van de synode. Dat besluit heeft destijds grote gevolgen gehad. Het was mede de oorzaak van plaatselijke en classicale scheuringen die leidden tot het ontstaan van de Nederlands Gereformeerde Kerken. In het aanvullende rapport DKE (zie de link hierboven) kunt u meer lezen over hun voorstel en hun motivatie om het in te dienen.

De vraag waar de synode zich op 6 maart over moest uitspreken was: leggen deputaten terecht de vinger bij de onrechtmatigheid van de besluiten uit 1967 (dat wil zeggen: hadden die besluiten  eigenlijk l niet genomen mogen worden?), en zijn wij bereid om daar spijt over te betuigen en afstand van te nemen? Na zorgvuldige bespreking kwam het deputaatschap tot een enkele verandering en toespitsing in de formulering van de gronden, vooral om geen twijfel te laten bestaan over de intenties van de synodeleden die in 1967 de besluiten namen Met één stemonthouding werden de voorstellen aangenomen. De voorzitter sprak de hoop uit dat het synodebesluit ‘waarin spijt wordt betuigd over alle pijn en verdriet die ambtsdragers en gemeenteleden is aangedaan’ in de kerken een breed draagvlak zal vinden. De integrale besluittekst vindt u onderaan dit bericht.

Mulder en Buwalda

Het besluit om afstand te nemen van de besluiten uit 1967 gaf ook ruimte voor de bespreking van een volgend voorstel van deputaten kerkelijke eenheid. In een tweede aanvullend rapport hadden zij aan de synode gevraagd om ook spijt te betuigen over een kwestie die zich een aantal jaren later afspeelde. De synode van Hoogeveen (1969/1970) sprak toen een negatief oordeel uit over het handelen van de lectoren H.M. Mulder en D.J. Buwalda, destijds al meer dan twintig jaar werkzaam aan de Theologische Universiteit. Zij hadden zich solidair betoond met veertien theologische studenten die vanwege het kerkelijk conflict hun studie in Kampen niet konden voortzetten. De beide lectoren werden geschorst en ontslagen. Ook het besluit om daarover spijt te betuigen, namen de afgevaardigden na een korte toelichting en bespreking zonder tegenstemmen aan.

Liturgisch moment

Preses ds. Melle Oosterhuis schudt dhr. Mulder, zoon van wijlen prof. Mulder, hartelijk de hand.

Beide spijtbetuigingen kregen de volgende dag, 7 maart vorm in een liturgisch moment van de synode samen met de landelijke vergadering van de NGK. Synodevoorzitter Melle Oosterhuis benadrukte daarin dat het werk van Christus vraagt om zelfbeproeving, ook door kerken: doe ik mijn naaste recht? En zo niet, ben ik dan bereid dat te herstellen? ‘Met de synodebesluiten van 1967 en het synodebesluit in 1969 over de lectoren is onrecht gedaan. Daarom moeten wij schuld erkennen, ook voor de gevolgen van die besluiten. Wij bidden dat deze erkenning helend zal werken’. Daarop aanvaardde voorzitter Frans Schippers van de landelijke vergadering van de NGK de spijtbetuiging als ‘een onverwacht cadeau, een Godsgeschenk: niet te bevatten, maar echt waar’. Hij noemde het moedig dat een kerkverband op grond van gedegen onderzoek recht wil doen. Ook rector Roel Kuiper, rector van de Theologische Universiteit in Kampen, ging in zijn toespraak in op wat er in 1967 in Kampen gebeurde. Al eerder heeft de TUK uitgesproken dat het zogenaamde attestenbesluit ‘waardoor het voor een deel van de studenten onveilig werd in Kampen en dat hen het doorstuderen onmogelijk maakte’ niet genomen had moeten worden. Hij nodigde de zonen van lector Mulder uit voor een bezoek aan de TUK. Zij spraken hun dankbaarheid uit over het door de synode genomen besluit om de beide lectoren eerherstel te verlenen. Ook de liederen die werd gezongen, pasten bij het moment. De cantorij uit GS en LV zong ‘Befiehl du deine wege’ en gezamenlijk zongen alle aanwezigen over de heiligen die ons zijn voorgegaan. ‘Geprezen zij zijn naam! Hij deed hen veilig gaan!’ (Liedboek voor de kerken 103).

De generale synode van Goes 2020, in vergadering bijeen op 6 maart jl, besloot:

  1. afstand te nemen van het dubbelbesluit van haar voorgangster, de generale synode van Amersfoort-West 1967, zoals beschreven in de artikelen 16 en 18 van haar Acta;
  2. spijt te betuigen over dit dubbelbesluit en tevens over de gevolgen die het heeft gehad voor de kerken, voor ambtsdragers en voor gemeenteleden;
  3. hiervan mededeling te doen aan de eerstkomende Landelijke Vergadering van de Nederlands Gereformeerde Kerken.

Gronden:

  1. De generale synode van Zuidhorn 2002 sprak in art. 128 van haar Acta al het volgende uit:
  2. de Gereformeerde Kerken, die hun heil verwachten van Gods genade in Christus, kunnen niet anders dan principieel bereid zijn tot zelfbeproeving en verantwoording van haar daden in heden en verleden, wanneer iemand bij haar nalatigheid of schuld zou aanwijzen;
  3. in de crisis van de jaren zestig hebben de Gereformeerde Kerken, ook in de besluiten van de generale synode van Amersfoort-West 1967, willen opkomen voor het kerkelijk gezag van de gereformeerde belijdenissen als geloofsantwoord op Gods heilig Woord, ook in de kerkelijke situatie van toen;
  4. wanneer leden uit de kerken vandaag vragen stellen over de rechtmatigheid en de rechtsgevolgen van zulke besluiten, is het een eerlijke en rechtvaardige zaak zulke vragen in onderzoek te nemen, ook als de vorm waarin dit gebeurt, beperkt moet zijn;
  5. de generale synode wil de kerken in het heden dienen en is er niet op uit hen die ons voorgingen en vroeger verantwoordelijkheid droegen, te veroordelen. Vandaag dragen we als kerken samen de verantwoordelijkheid voor besluiten uit het verleden die nog steeds rechtskracht hebben, maar vragen oproepen. Daarom mogen we ook onze eigen afweging maken over de reikwijdte van een eventueel onderzoek.
  6. Het kerkelijk recht van destijds bood geen grondslag voor het handelen van de generale synode Amersfoort-West 1967 in het genoemde dubbelbesluit.
  7. Het oordeel dat de generale synode in het eerste besluit uitsprak en waaruit ze in het tweede besluit de consequentie trok, heeft ze in haar citaten en overwegingen onvoldoende onderbouwd.
  8. Het genoemde dubbelbesluit heeft verreikende gevolgen gehad voor het landelijk kerkverband, voor particuliere en classicale ressorten, voor kerken en personen, zowel ambtsdragers als anderen.
  9. De verzoening die in 2017 is gevonden met de Nederlands Gereformeerde Kerken, is reden te meer om juist nu het verleden kritisch onder ogen te zien.

Verzoeningsdienst Oegstgeest

Verzoeningsdienst Oegstgeest

Op 2 februari 2020 hielden de NGK en de GKv Oegstgeest in het Teylingen Duinzigt College een gezamenlijke verzoeningsdienst, waarin ze terugkeken op de scheuring die zich 53 jaar geleden ter plaatse voltrok.

Over de breuk in Oegstgeest in 1967 verscheen het boek ‘De schele dominee’.

Om het verleden definitief achter zich te laten, heeft de GKv Oegstgeest in de spiegel van de lokale kerkgeschiedenis gekeken, aldus de kerkenraad in een verklaring. Voormalig predikant ds. Robert Roth had daar grondig studie naar gedaan. Op grond daarvan heeft de kerkenraad van de vrijgemaakt-gereformeerde kerk geconcludeerd dat er in 1967 door twee ambtsdragers ten onrechte is gebroken met de meerderheid van de kerkenraad en dat daarmee een breuk in de gemeente is geforceerd. Een andere conclusie is dat de meningsverschillen over de Open Brief hadden moeten leiden tot een open en eerlijk gesprek tussen ondertekenaar ds. Roel Brands, predikant in Oegstgeest, en de betrokken ambtsdragers, in plaats van hun voortijdige veroordeling op basis van hun eigen interpretatie van de Open Brief. Daarom heeft de kerkenraad van de GKv Oegstgeest uitgesproken dat de scheuring van de GKv Oegstgeest in 1967 ten onrechte heeft plaatsgevonden en is ds. Brands postuum gerehabiliteerd.

In de kerkdienst beleed de GKv Oegstgeest schuld voor haar daden ‘die de kerk in 1967 deden scheuren, en voor het jarenlang ten onrechte breken van wat één is in Christus.’ In reactie daarop schonk de NGK Oegstgeest en omstreken de GKv Oegstgeest ruimhartig vergeving en vroeg zij de GKv vergeving voor haar aandeel in het jarenlang in stand houden van deze breuk.


Regiegroeplid Maaike Harmsen was aanwezig in Oegstgeest. Zij schreef de volgende impressie:

Ik kom met de auto in de stromende regen aan. Google maps wijst me de weg naar een verborgen paadje achter een oude brandweerkazerne, waar een schoolgebouw achter schuil gaat. Links van me zie ik een slinger hangen van vrolijke vlaggetjes, die doet denken aan een speurtocht bij een kinderfeestje. Eenmaal binnen valt me op hoe goed bezet de band is: vier zangers, drie gitaren, een degelijk drumstel. Aan het begin van de dienst begroeten de aanwezigen elkaar. Ik voel dat deze mensen elkaar niet allemaal kennen, maar dat  iedereen elkaar welkom wil heten.

In het eerste gedeelte van de dienst legt de kerkenraad van de vrijgemaakte kerk uit dat er diepgaand onderzoek gedaan is naar de gang van zaken rond de schorsing van ds. Brands in 1968. De uitkomst van dat onderzoek is dat de GKv schuld heeft aan deze schorsing. Bij mij als bezoeker komt dat in eerste instantie vreemd over: waarom zou je alles over een ruzie van 58 jaar geleden weer oprakelen? De dochter van de geschorste predikant aanvaardt de schuldbelijdenis en legt kort uit wat de gebeurtenissen van toen hebben aangericht bij haar ouders en in haar eigen leven. Dan wordt me duidelijk dat dat onderzoek naar de gang van zaken in 1968 helend is voor volgende generaties. Goed dat dat plaatsgevonden heeft!

Wim Zomer, voorzitter van de kerkenraad van de GKv Oegstgeest, spreekt de schuldbelijdenis uit over deze handelingen van de GKv-kerkenraad. Voorzitter Hein Griffioen van de NGK Oegstgeest zegt dat zijn gemeente vergeving wil schenken. En dan omhelzen beide mannen elkaar. Er wordt ook uitgesproken dat het goed zou zijn als deze twee gemeenten weer samen één zouden zijn. Iedereen in de kerk wordt opgeroepen om elkaar de vrede van Christus toe te wensen. Deze handelingen en uitspraken emotioneren veel gemeenteleden zichtbaar. Het is mooi om te zien en mee te maken, ook als bezoeker.

Het duurt allemaal lang, twee uur, maar de tijd vliegt voorbij.

Na deze verzoening wordt er samen avondmaal gevierd. Johannes 17 klinkt, over één zijn in Christus en één zijn met elkaar. We zingen ook weer over dit samen één zijn en over onze toekomst vol hoop met liederen van Sela. Prachtig!  Het duurt allemaal lang, twee uur, en toch vliegt de tijd voorbij. Na de dienst kunnen we langs de vlaggetjes naar het GKv-kerkgebouw lopen, vlakbij, waar koffie met gebak klaarstaat. Iedereen loopt over het  feestelijke paadje en blijft nog lang napraten. We genieten van het gebak met een heerlijk kleverig fondantlaagje met de logo’s van de  twee kerken er op. Een mooi teken dat deze twee kerken vast ook goed aan elkaar gaan plakken! 

Lees hier de meditatie over Johannes 17:22-23.

 

 

Door op de weg naar één kerkgemeenschap

Door op de weg naar één kerkgemeenschap

‘Bij alles wat we nu gaan doen, houden we voor ogen dat we samen één kerk willen worden, één kerkgemeenschap. Zo vat Frans Schippers het besluit samen dat op 8 februari jl. door de landelijke vergadering (NGK) en generale synode (GKv) gezamenlijk en unaniem genomen is. Schippers is voorzitter van de landelijke vergadering.

Dit zogeheten koersbesluit, voorbereid door de regiegroep hereniging, maakt van het in 2017 uitgesproken verlangen om één kerkverband te gaan vormen een concreet besluit: we gaan het, als God het wil, nu ook daadwerkelijk dóen. ‘We geloven dat Christus ons drijft,’ zegt Schippers daarover in een dubbelinterview na afloop van het nemen van het koersbesluit. ‘Hij vraagt ons, denkend aan het gebed van de Heer Jezus zelf, dat wij dienend zijn als wij streven naar kerkelijke eenheid in onze verbanden. Dat willen we heel graag, daar verlangen we naar.’

 

Frans Schippers (links) en ds. Melle Oosterhuis
Het ‘koersbesluit’ luidt als volgt: we besluiten om voort te gaan op de weg naar de vorming van één kerkgemeenschap met de Nederlands Gereformeerde Kerken/Gereformeerde Kerken (vrijgemaakt); dit nemen we als uitgangspunt voor alle overige besluiten van deze generale synode/landelijke vergadering.

 

Eén van de gronden onder dit koersbesluit is de dankbare constatering dat het voorgenomen besluit van 11 november 2017 om te komen tot één kerkgemeenschap weerklank vindt in de kerken. De geestelijke herkenning heeft in lokale situaties en kerkelijke commissies geleid tot sterk toegenomen samenwerking. Het is de hoop en het gebed van beide vergaderingen dat het tot eer van God en tot zegen van de kerken zal zijn dat de ontvangen eenheid concreet vormgegeven wordt.

Huwelijksaanzoek

Dit koersbesluit heeft een lange voorgeschiedenis, vertelt ds. Melle Oosterhuis in datzelfde interview. Oosterhuis, preses van de generale synode, noemt begin jaren negentig als het moment waarop er al gesprekken op gang kwamen tussen beide kerkverbanden, met het oog op hereniging. ‘Die gesprekken hebben uiteindelijk geleid tot herhaalde aanzoeken van de kant van de NGK naar de GKv. Het heeft tijd gevraagd om ons daarop te bezinnen, maar ten slotte, in 2017, konden we die verzoeken niet meer weerstaan.’

Zingen en bidden

De circa 70 afgevaardigden naar de gezamenlijke vergadering kwamen op 7 en 8 februari voor het eerst bij elkaar. Een belangrijk doel van deze besloten bijeenkomst was kennismaking en bezinning. Onder leiding van begeleiders van het Praktijkcentrum en de NGT is in kleine groepen doorgesproken over het document ‘Verlangen naar een nieuwe kerk.’

Er was in het programma veel tijd ingeruimd voor Bijbellezing, gezamenlijk gebed en aanbidding. Na het unaniem genomen koersbesluit werd bijvoorbeeld  Psalm 150 gezongen: ‘Looft De HEER, uw God, alom.’ Het lied ‘U leert ons lopen over water’ (Opwekking 789) gaf woorden aan wat sommigen ervaren bij het proces van eenwording. Zo werden er tijdens deze dagen meer dan eens, al dan niet gepland, door middel van liederen woorden gegeven aan wat er leefde en speelde.

Uit alles bleek dat door deze gesprekken van hart tot hart het onderlinge vertrouwen gegroeid is. In een evaluatie na afloop van de kennismakingsdagen werd gesproken over vertrouwen om samen door te gaan op de ingeslagen weg: ‘We zitten op de goede toonhoogte.’ Gerefereerd werd aan wat Paulus schrijft in zijn brief aan de Filippenzen: laten we op de ingeslagen weg voortgaan (3:16) vanuit grote verbondenheid met de Geest, eensgezindheid en eenheid in liefde (2:1,2).

Geen dwang

Voorzitter van de regiegroep hereniging Ad de Boer

Voorafgaand aan de bespreking van het koersbesluit maakte regiegroepvoorzitter Ad de Boer duidelijk dat het koersbesluit niet gaat over wat kerken nu plaatselijk al dan niet moeten gaan doen. ‘Het koersbesluit is een vertrekpunt voor de beide vergaderingen. Het zegt niets over het tempo van het vervolgtraject; het is zeker geen mal waar alles doorheen geperst moet worden.’ Oosterhuis benadrukte dat nogmaals in het genoemde interview. Hij weersprak met klem de vrees van plaatselijke kerken: moeten wij nu stante pede gaan fuseren terwijl we daar nog helemaal niet klaar voor zijn? Oosterhuis: ‘Laten de kerken zich daar geen zorgen over maken. Ook als we één kerk worden, kun je nog heel lang plaatselijk naast elkaar een van oorsprong Nederlands Gereformeerde en een van oorsprong vrijgemaakte kerk hebben, die samen deel uitmaken van dat ene nieuwe kerkverband. Er is geen sprake van iets wat als dwang gevoeld moet worden naar aanleiding van dit koersbesluit.’

In het vervolgproces komen nog tal van onderwerpen aan de orde. Schippers noemde er bij de bespreking van het koersbesluit twee: de vraag welke ruimte de nieuwe kerkorde biedt voor verschillen tussen plaatselijke gemeenten, en de uitdaging om zo belijdende kerk te zijn dat je voortbouwt op de kerk van het verleden, en tegelijk rekening houdt met veranderde tijden.

Avondmaal

Na afloop van de bespreking van het koersbesluit is door alle aanwezigen gezamenlijk het heilig avondmaal gevierd onder verantwoordelijkheid van NGKv De Brug uit Nunspeet. In zijn preek over Psalm 133 wees ds. Kees de Groot erop dat het Gods Geest is die de eenwording bewerkt en niet de regiegroep. In de liederen klonk de lof op Vader, Zoon en heilige Geest. ‘Het was een hele fijne, feestelijke viering,’ aldus Schippers, ‘want we hebben ervaren dat we dit ontvangen hebben van God. We weten dat dit niet vanuit menselijke kracht is. We weten, en hebben de afgelopen dagen ervaren, dat God dit in ons werkt. We zijn gedreven door de liefde van Christus. Die gedrevenheid, die verbondenheid, die hebben we met elkaar gevierd in het avondmaal. Dat was fantastisch.’

LV en GS trekken vanaf nu veel samen op. Het koersbesluit vormt de basis om over al die onderwerpen die met de eenwording te maken hebben, gezamenlijk te vergaderen. Het rapport van de regiegroep wordt door de gezamenlijke LV/GS besproken op 7 maart a.s..

 

“Verlangen naar een nieuwe kerk”

“Verlangen naar een nieuwe kerk”

Het gespreksdocument “Verlangen naar een nieuwe kerk” heeft de afgelopen tijd in verschillende samenkomsten weer een rol gespeeld. Tijdens de extra zitting van de landelijke vergadering op 1 februari jongstleden stonden de reacties uit de regio’s op het document en het voorgenomen koersbesluit centraal.  De afgevaardigden naar de landelijke vergadering (NGK) en generale synode (GKv) hebben zich er samen over gebogen tijdens de start van hun gezamenlijke vergadertraject op vrijdag 7 en zaterdag 8 februari.

U kunt het gespreksdocument hier downloaden.

Gereformeerde Kerk Langerak

Gereformeerde Kerk Langerak

Sinds 1 januari van dit jaar vormen de NGK en de GKv Langerak samen de Gereformeerde Kerk Langerak. Dat werd op 5 januari gevierd met een feestelijke dienst in de Bethelkerk in aanwezigheid van tal van gasten, onder wie vertegenwoordigers van andere kerken in Langerak.

Belofte

Het was een indrukwekkend moment toen de leden van de nieuwe gemeente ja zeiden op de door ds. Hans Vel Tromp uitgesproken belofte:

‘Wij beloven hier voor het aangezicht van God dat wij ons als gereformeerde kerk in Langerak en omgeving zullen toeleggen op:

  • het groeien in liefde voor hem, voor elkaar en voor allen die ons gegeven zijn,
  • het delen van de goede boodschap van Jezus in onze eigen omgeving en
  • het ontfermen over hen die ontferming nodig hebben.

Zo willen wij samen één zijn in hem, tot eer van God onze Vader, vanuit de liefde van Jezus, door de kracht van zijn Geest.’

Samen met alle heiligen

In de verkondiging stond ds. Hans Riemer stil bij Paulus’ gebed in Efeziërs 3. ‘Samen met alle heiligen gaan we na vijftig jaar los van elkaar te zijn geweest opnieuw ontdekken hoe we in Christus verbonden zijn en hoe we de hoogte, lengte, diepte en breedte van zijn liefde mogen leren kennen.’ Bij die lengte gaat het volgens hem om de kerk van alle eeuwen. ‘Al die gemeenschappen die God hebben gezocht. We zijn verbonden in en met dat ene lange verhaal van God. Die lengte nemen we mee in hoe we als gemeente doorgaan.’

Bij de breedte signaleerde hij ‘dat we niet vieren dat wij de Gods heil exclusief in bezit hebben. We willen de breedte zoeken: ook andere kerken zoeken als kerken van Christus.’ De hoogte duidt er volgens ds. Riemer op dat ‘we moeten leren dat Gods liefde al ons kennen te boven gaat. Dat mag ons ontspanning geven. God geeft zijn heil, zijn immense genade, zonder terughoudendheid.’ Ten slotte wees hij op de diepte van Gods liefde: ‘God wil ons in de diepte van ons geworstel, onze onmacht, onkunde, eigenwijsheid, vullen met zijn volkomenheid. Hij geeft ons nieuwe grond.’

Loslaten

Ds. Hans Vel Tromp koos op zijn beurt voor Kolossenzen 3: 1-17 en zei: ‘Het afleggen van de oude mens en het aandoen van de nieuwe mens geldt ook voor gemeenten: oude, vertrouwde gedachten over gemeente-zijn opgeven en nieuwe vormen van gemeente-zijn aantrekken. Stel je even voor dat je al wat oud en vertrouwd is loslaat. Word je daar onzeker van? Echt leren loslaten, lukt dat? Of zij er dingen die je niet kwijt wilt?

Weeg samen als nieuwe gemeente in Langerak: waar word je blij van, wat raakt je, wat vind je lastig, wat hindert je geloof in Jezus? Paulus wijst de gemeente op het nieuwe leven in Jezus. Begin bij hem. Jezus nodigt je uit om je verlangens op hem af te stemmen. Het leven met hem is onze richtlijn bij het afsterven van de oude mens en het aandoen van de nieuwe mens. We moeten ons, persoonlijk en als gemeente, steeds opnieuw laten vernieuwen naar het beeld van Jezus. Laat de vrede van Christus in ons midden zijn. Hij nodigt je uit in deze nieuwe gemeente om je volledig aan hem toe te vertrouwen. Elke plek die jij loslaat, vult hij met zijn vrede.’

Familie

Ook de liederen stonden in het teken van de vrede van Christus en de eenheid van Gods kinderen. Zo werd Opwekking 767 gezongen, een bewerking van Psalm 133:

Hoe mooi en hoe heerlijk als wij als familie, als broers en als zussen, om elkaar geven en open en eerlijk met elkaar omgaan, de vrede bewaren en eensgezind leven. 

En het mooiste geschenk wordt ons gegeven: de zegen van God, een eindeloos leven.

Na de dienst was er een gezamenlijke lunch van gemeenteleden en gasten.

De nieuwe Gereformeerde Kerk Langerak is een streekgemeente met leden uit onder meer Langerak, Waal, Groot Ammers, Schoonhoven, Nieuwpoort en Molenaarsgraaf.